تعاريف
عبارات و اصطلاحات ذيل هنگاميكه در قرار دادهاي
فروش گاز طبيعي، تعرفه ها و مقررات و شرايط استفاده از گاز طبيعي به كار روند معاني
و مفاهيم ذيل را خواهند داشت.
1-1 شركت
:
منظور شركت ملي گاز ايران و يا شركتهاي گاز استاني / شهري است.
2-1 گاز
طبيعي :
مخلوطي است از گاز متان و مقدار جزيي تركيبات ديگر.
3-1 متقاضي
:
عبارت است از شخص حقيقي يا حقوقي كه تقاضاي استفاده از گاز طبيعي را از شركت بنمايد.
4-1 اشتراك
:
عبارت است از امكان استفاده مجاز از گاز طبيعي كه از طريق نصب خط انشعاب و وسايل اندازه
گيري لازم طبق مقررات محقق مي شود.
5-1 مشترك
:
عبارت است از شخص حقيقي يا حقوقي كه نسبت به پرداخت هزينه هاي مربوط طبق ضوابط اقدام
و شماره اشتراك به وي تخصيص يافته باشد.
6-1 پيمان
فروش گاز طبيعي :
عبارت است از قراردادي كه في مابين شركت و متقاضي منعقد و طبق مفاد آن جريان گاز مشترك
داير مي گردد.
7-1 تامين
گاز طبيعي :
تامين گاز طبيعي عبارت است از عرضه گاز طبيعي با مشخصات مندرج در پيمان فروش گاز طبيعي
در نقطه تحويل اعم از اينكه مشترك از آن استفاده بنمايد يا ننمايد.
8-1 انواع
مشترك(از لحاظ مقدار مصرف):
1-8-1
مشترك جزء :
به مشتركي
اطلاق مي گردد كه از گاز طبيعي با فشار 4/1 پوند بر اينچ مربع استفاده و حداكثر مصرف
ساعتي مورد تقاضاي وي كمتر يا برابر با 160 متر مكعب در ساعت باشد.
2-8-1
مشترك عمده :
به مشتركي اطلاق مي گردد كه از گاز طبيعي با فشار بيش از 4/1 پوند بر اينچ مربع استفاده
يا حداكثر مصرف ساعتي مورد تقاضاي وي بيشتر از 160 متر مكعب باشد.
9-1 انواع
مشترك (از لحاظ نوع مصرف) :
1-9-1
مشترك خانگي :
به مشتركيني اطلاق مي گردد كه از طبيعي براي مصارف گرمايش يا سرمايش واحدهاي مسكوني
(مكاني براي زندگي كه به تشخيص شركت حداقل داراي يك اتاق و يك اشپز خانه و سرويس متناسب
با عرف محل سكونت باشد) و ساير وسايل و تجهيزات متعارف استاندارد گاز سوز خانگي استفاده
مي نمايند.
2-9-1
مشتركين عمومي :
به مشتركيني اطلاق مي گردد كه از گاز طبيعي جهت مصارف غير خانگي و غير صنعتي استفاده
مي نمايند و در گروههاي ذيل تقسيم بندي مي شوند:
گروه 1- اماكن و تاسيسات دولتي / كسب و خدمات
الف) اماكن و تاسيسات دولتي (عمومي) شامل اماكن و تاسيسات ادارات، ارگانها، نهادها
و سازمانهاي زير نظر مقام رهبري، قواي سه گانه، شهرداري ، نيروهاي نظامي وانتظامي.
ب) كسب و خدمات (تجاري) كه از گاز طبيعي براي كسب و يا گرمايش محل خدمات استفاده مي
نمايند و هر نوع مصرف كه با هيچ يك از تعرفه هاي ديگر تطابق نداشته باشد مشمول اين
بند مي گردند.
گروه 2- آموزشي شامل مراكز فرهنگي، آموزشي و ورزشي دولتي، غير دولتي،
تعاوني و خصوصي نظير كتابخانه ها، موزه ها، مهدكودكها، كودكستانها، مدارس، اردوگاههاي
دانش آموزي ، دانشگاهها، مراكز آموزش فني و حرفه اي، مدارس و حوزه هاي علوم ديني، اماكن
مقدسه مذهبي، مساجد، حسينيه ها، باشگاههاي ورزشي و مراكز شبانه روزي نگهداري معلولان
و بيمارستانهاي آموزشي كه تاييد لازم را از سوي مراجع ذيصلاح ارائه نمايند.
گروه 3- نانوائيها و گرمابه هاي سنتي (ويژه تجاري) كه داراي پروانه معتبر از مراجع
ذيصلاح باشند.
3-9-1 مشترك صنعتي : به مشتركيني اطلاق مي گردد كه از گاز طبيعي جهت گرمايش، و توليد
نيرو بمنظور تامين احتياجات صنعتي و يا در فرايند توليد با انجام عملياتي در دستگاههاي
خود ماده خام و يا محصول نيمه تمامي را به محصول نيمه تمام ديگر و يا محصول تمام شده
اي تبديل مي كنند و در چهار گروه ذيل معرفي مي گردند:
گروه 1 : واحدهاي داراي پروانه صنعتي معتبر از مراجع رسمي ذيربط ، واحدهاي صنعتي ،
كشاورزي ، دامپروري ، هتل ها و مسافرخانه ها
گروه 2 : پالايشگاه و تلمبه خانه ها (در مالكيت وزارت نفت) پتروشيمي توليد كود اوره
، ساير پتروشيمي هاي دولتي
گروه 3 : نيروگاهها (در مالكيت وزارت نيرو)
گروه 4 : حمل ونقل (براي ايستگاههاي سوخت گيري گاز طبيعي فشرده CNG)
10-1 وسايل اندازه گيري و كنترل :
اين و سايل عبارتند از كنتور يا كنتورها ، رگولاتورها ، شيرهاي قطع سريع و شيرهاي اطمينان
، فيلترها و ساير ملحقات و كليه وسايل مربوطه كه به منظور سنجش مقدار گاز مصرفي ، تنظيم
و تثبيت فشار گاز مصرفي ، محدوديت و برقراري ايمني و تميز نمودن گاز مصرفي بر طبق قرارداد
در محل مورد تاييد شركت نصب مي گردد.
11-1
ايستگاه مشتركين عمده :
عبارت است از تاسيسات و وسايل اندازه گيري و كنترل گاز مصرفي مشترك كه در مالكيت شركت
مي باشد.
12-1
كنتور :
دستگاهي است كه به وسيله آن مقدار مصرف گاز اندازه گيري مي شود.
13-1
ظرفيت ايستگاه :
عبارت است از حداكثر مقدار گازي كه در شرايط استاندارد در مدت يك ساعت از كنتور/ ايستگاه
قابل عبور مي باشد.
14-1
رگولاتور (فشار شكن) :
دستگاهي است كه به وسيله آن فشار گاز مصرفي مشترك مطابق قرار داد تنظيم مي گردد.
15-1
خطوط انتقال :
عبارت است از خطوط لوله اصلي گاز با فشار بيشتر از 17 بار (250 پوند بر اينچ مربع)
كه گاز مورد نياز مصرف كنندگان را از منابع اصلي گاز منتقل مي نمايد.
16-1
ايستگاههاي ورودي شهر :
عبارت است از محل تاسيسات و نصب وسايل اندازه گيري و كنترل گاز طبيعي ورودي شبكه تغذيه
از خطوط انتقال . در اين ايستگاهها فشار گاز موجود در خطوط لوله به فشار 17 بار (250
پوند بر اينچ مربع) و كمتر كاهش داده مي شود تا وارد شبكه تغذيه شود.
17-1
شبكه تغذيه :
شبكه تغذيه عبارت است از كليه خطوط شهري كه گاز طبيعي با فشار 17 بار (250 پوند بر
اينچ مربع) را از ايستگاههاي ورودي شهر به ايستگاههاي داخل شهري هدايت مي كند.
18-1
ايستگاههاي داخل شهري :
عبارت است از محل تاسيسات و نصب وسايل اندازه گيري و اندازهگيري و كنترل گاز طبيعي
شبكه شهري از شبكه تغذيه در اين ايستگاهها فشار گاز طبيعي از 17 بار(250 پوند بر اينچ
مربع) به 4 بار (پوند بر اينچ مربع) كاهش داده مي شود.
19-1 شبكه توزيع :
عبارت است از لوله هاي شبكه شهري كه گاز طبيعي با فشار 4 بار (60 پوند بر اينچ مربع)
را از ايستگاههاي داخل شهري به محلهاي مصرف هدايت مي كند.
20-1 فشار استاندارد :
فشار استاندارد در شرايط استاندارد گاز طبيعي برابر 01425/1 بار معادل 696/14 پوند
بر اينچ مربع مي باشد.
21-1 فشار گاز تحولي به مشترك :
انواع فشار گاز تحولي به مشترك با توجه به نوع كنتور / ايستگاه به شرح ذيل مي باشد
.
1-21-1 فشار 4/1 پوند بر اينچ مربع
2-21-1 فشار 60 پوند بر اينچ مربع (در ايستگاههاي اندازه گيري، فشار از 45 تا 60 پوند
بر اينچ مربع متغير است)
3-21-1 فشار 250 پوند بر اينچ مربع (در ايستگاههاي اندازه گيري، فشار از 150 تا 250
پوند بر اينچ مربع متغير است)
4-21-1 فشار 400 پوند بر اينچ و بيشتر
22-1 دماي استاندارد :
دماي استاندارد در شرايط استاندارد گاز طبيعي برابر 56/15 درجه سانتيگراد معادل 60
درجه فارنهايت مي باشد .
23-1 متر مكعب استاندارد :
معادل حجمي از گاز طبيعي است كه فضائي معادل يك متر مكعب را در شرايط استاندارد (از
نظر فشار و دما) اشغال نمايد.
24-1 علمك :
علمك گاز قسمت انتهايي خط انشعاب گاز مي باشد كه جهت نصب رگولاتور بر روي آن در مجاورت
و متكي به ملك مصرف كننده قرار مي گيرد و گاز يك يا چند مشترك را تامين مي نمايد.
25-1 خط انشعاب :
به خط يا خطوطي اطلاق مي شود كه گاز مصرف كنندگان را از طريق خطوط انتقال يا تغذيه
و يا شبكه توزيع تا نقطه تحويل گاز تامين مي نمايد.
26-1 انشعاب موقت :
به نوعي انشعاب اطلاق مي گردد كه در صورت در خواست مشترك بدون دريافت هزينه برقراري
انشعاب و با دريافت هزينه هاي متعلقه (كالا و اجرا) بطور موقت توسط شركت نصب و تا زمان
مورد توافق طرفين يا انصراف و يا در خواست تبديل آن به انشعاب دائم، ميزان گاز مصرف
شده بر اساس بالاترين نرخ تعرفه كه از سوي شركت تعيين مي گردد اخذ خواهد شد.
تبصره
: در خصوص واحدهاي صنعتي بالاترين تعرفه صنعتي اعمال مي گردد.
27-1 هزينه برقراري انشعاب :
مبلغي است كه به تناسب ظرفيت كنتور/ ايستگاه اندازه گيري بابت اعطاء امتياز اشتراك
گاز طبيعي و تامين قسمتي از هزينه هاي تمام شده تاسيساتي كه خطوط انتقال و خطوط تغذيه
و شبكه توزيع را به تاسيسات مشترك متصل مي نمايد از مشترك اخذ ميگردد.
28-1 گاز بهاء :
عبارت است از بهاي يك متر مكعب استاندارد گاز طبيعي كه متناسب با نوع مصرف مشترك تعيين
مي گردد (مبناي محاسبه ميزان مصرف گاز طبيعي براي مشتركين جزء رقم شماره انداز و براي
مشتركين عمده متر مكعب استاندارد مي باشد).
29-1 آبونمان :
عبارت است از مبلغي كه ماهيانه به تناسب ظرفيت كنتور / ايستگاه اندازه گيري براي جبران
هزينه هاي نگهداري تاسيسات گاز و تامين هزينه هاي جاري شركت از مشتركين جزء و عمده
اخذ مي گردد.
30-1 قرائت دستگاه اندازه گيري / كنتور :
قرائت دستگاه اندازه گيري به منظور محاسبه مصرف و صدور صورتحساب گاز مشترك در فواصل
زماني تعيين شده توسط شركت انجام خواهد شد.
31-1 دوره مصرف :
عبارت است از فاصله زماني دو قرائت متوالي دستگاه اندازه گيري گاز مصرفي مشترك .
32-1 نقطه تحويل :
عبارت است از نقطه اي كه تاسيسات شركت به تاسيسات مشترك متصل مي شود.
33-1 باز فروش گاز طبيعي :
عبارت است از فروش گاز طبيعي توسط مشترك (مشتركين) به اشخاص ثالث در محدوده اشتراك
واگذار شده براساس مقررات.
34-1 تعرفه هاي فروش گاز طبيعي :
عبارت است از مبالغ گاز بهاء ، براساس مقررات و شرايط استفاده از گاز طبيعي كه جهت
مقاطع زماني
منشاء گاز طبيعي :
بقاياي گياهان و جانوراني
كه اجساد آنها طي ميليونهاسال به قسمت هاي زيرين درياچه ها و اقيانوسهاي قديمي
رانده شده بتدريج تجزيه
و به صورت عناصر آلي درآمده وبراثرفشارو گرماي دروني زمين به نفت وگاز تبديل و در مخازن زيرزميني و در عمق سه تا چهار هزار
متري و با فشار
حدود چند صد اتمسفر ذخيره گرديده است .
پالايش و آماده
سازي گاز طبيعي براي مصرف:
گاز طبيعي به هنگام
استخراج داراي ناخالصي هايي مانند شن و ماسه ، آب شور و ;گازهاي اسيدي مي باشد كه
در پالايشگاههاي گاز تصفيه
شده و به صورت گاز قابل مصرف در مي آيد . گاز پالايش شده از طريق خطوط لوله انتقال گاز فشار قوي ;به شهرها و مراكز مصرف
منتقل مي شود
.
عوامل موثر
بر سوخت كامل گاز طبيعي و استفاده بهينه از آن:
تامين هواي كافي براي سوخت كامل گاز .
هر متر مكعب هنگام سوختن نياز به حدود10 متر مكعب هوا دارد و هرچه شعله آبي رنگ تر
باشد نشاندهنده رسيدن
هواي كافي برا ي سوخت مي باشد.
- استفاده از فيلتر گاز
در وسايل گاز سوز و تميز كردن به موقع آن
- استفاده از كلاهك تعديل جريان محصولات احتراق در وسايل گاز سوز
-
انتخاب ظرفيت (قطر) مناسب براي دودكش
ها
- عايقكاري صحيح مخزن آبگرمكن و منبع دوجداره تبديل انرژي در موتورخانه
ها
و عايقكاري منبع
انبساط در پشت بامها
-
بيشترين اتلاف انرژي حرارتي در
ساختمانها از طريق پنجره ها مي باشد لذا بكارگيري مصالح ساختماني مناسب و استفاده
از پنجرههاي دو جداره
دركاهش مصرف انرژي بسيارموثر مي باشد.